جهش قیمتی؛ یخچال دوقلو در مسیر کالای سرمایه‌ای

در بررسی بازار یخچال و فریزر دوقلو اسنوا ۳۶ فوت مدل SN6-1219 در بهمن ۱۴۰۳ با قیمت ۶۱ میلیون تومان عرضه می‌شد؛ همان برند و رده، در بهمن ۱۴۰۴ برای مدل ۳۸ فوت به ۱۳۹ میلیون تومان رسیده است. یعنی بیش از ۲ برابر در یک سال. 

همچنین یخچال‌فریزر دوقلو ۴۰ فوت مدل RTRA-RTFA 900 S از ۵۰ میلیون و ۸۶۳ هزار تومان در بهمن ۱۴۰۳، به ۱۰۹ میلیون تومان در بهمن ۱۴۰۴ رسیده است. این رشد قیمت‌ها نه با تورم رسمی هم‌راستاست و نه با توان درآمدی زوج‌های جوان. در عمل، یخچال دوقلو از کالای مصرفی بادوام به دارایی پرهزینه تبدیل شده است.

جهیزیه زیر فشار قیمت؛ حذف یا تعویق اجتناب‌ناپذیر 

برای زوج‌هایی که در آستانه ازدواج هستند، این اعداد به معنای بازنویسی کامل لیست جهیزیه است. خرید هم‌زمان چند قلم اصلی مانند یخچال، ماشین لباسشویی، اجاق گاز  اکنون به بودجه‌ای نیاز دارد که از توان بخش بزرگی از خانوارها خارج است. نتیجه، یا کوچک‌سازی اجباری  یا تعویق خرید تا زمان نامعلوم است. در این شرایط، حتی برند داخلی هم دیگر مزیت قیمتی تعیین‌کننده‌ای ندارد و ایرانی بودن لزوما به معنای قابل خرید بودن نیست.

از ویترین فروش تا صف تعمیر

پیامد طبیعی این جهش قیمتی، تغییر رفتار مصرف‌کننده است. خانوارها به‌جای تعویض، به تعمیر پناه برده‌اند. تعمیر یخچال با قطعات گران هنوز به‌مراتب کم‌هزینه‌تر از خرید دستگاه نو است. این تغییر، اگرچه بازار تعمیرات را رونق داده، اما یک هشدار اقتصادی است: وقتی سرمایه‌گذاری روی نوسازی لوازم خانگی متوقف می‌شود، رفاه مصرف‌کننده افت می‌کند و چرخه تقاضا در صنایع وابسته کند می‌شود. 

 تا زمانی که قیمت لوازم خانگی با درآمد واقعی خانوار تنظیم نشود، خرید جای خود را به تحمل و تعمیر می‌دهد و جهیزیه، بیش از آنکه نماد شروع زندگی باشد، به بزرگ‌ترین مانع آن تبدیل می‌شود.